Geleceğin mesleklerine yönelik araştırmalar ve öngörülere göre yakın gelecekte bilişim sektöründeki en parlak mesleklerin başında siber güvenlik uzmanlığı gelmektedir. Yapılan araştırmalarda önümüzdeki yıllarda hem Türkiye’de hem de dünyada önemli ölçüde siber güvenlik uzmanı ihtiyacının ortaya çıkacağı belirtilmektedir. Bu doğrultuda ulusal strateji belgelerinde siber güvenlik alanında yetkin insan kaynağının yetiştirilmesi ve bu alanda uzmanlaşmak isteyen öğrenci ve araştırmacıların teşvik edilmesi öncelikli hedefler arasında yer almaktadır.
Bu kapsamda Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından geliştirilen Siber Vatan Programı, siber güvenlik alanında nitelikli insan kaynağı yetiştirmeyi amaçlayan yenilikçi bir kapasite geliştirme modeli olarak hayata geçirilmiştir.
Siber Vatan Programı; kamu kurumları, üniversiteler ve özel sektör iş birlikleriyle yürütülen bütüncül bir model olarak tasarlanmış olup katılımcıların web güvenliği, zararlı yazılım analizi, tersine mühendislik, siber tehdit istihbaratı ve güvenlik operasyonları gibi alanlarda uygulamalı yetkinlik kazanmalarını hedeflemektedir.
Siber Vatan Programı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda ulusal ölçekte yaygınlaştırılmış ve Türkiye genelinde uygulanan bir insan kaynağı geliştirme programına dönüşmüştür.
Programın Başlangıcı ve İlk Çalışmalar
2014 yılı itibarıyla başlatılan Siber Vatan çalışmaları başlangıçta teknik destek programları aracılığıyla çeşitli eğitim faaliyetleri ile yürütülmüştür. Bu kapsamda Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Zonguldak Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Eskipazar Meslek Yüksekokulu ve ilgili kamu kurumlarında siber güvenlik eğitimleri gerçekleştirilmiştir. Eğitimler; beyaz şapkalı hacker eğitimi, mobil uygulama güvenliği, web uygulama güvenlik testleri, zararlı yazılım analizi ve siber saldırı teknikleri gibi alanlarda uygulanmıştır.
2019 yılında ise programın öğrenci yetiştirmeye yönelik sistematik eğitim modeli hayata geçirilmiş ve lise ile üniversite öğrencilerine yönelik temel siber güvenlik eğitimleri başlatılmıştır. Bu kapsamda farklı eğitim kurumlarından seçilen öğrenciler yaklaşık 4 ay süren temel eğitimlerin ardından ileri düzey teknik eğitimlere alınmıştır. Eğitim sürecinde tersine mühendislik, exploit geliştirme ve zararlı yazılım analizi gibi ileri seviye konulara da yer verilmiştir.
Ulusal ve Uluslararası Başarılar
Siber Vatan kapsamında yetişen öğrenciler ulusal ve uluslararası siber güvenlik yarışmalarında önemli başarılar elde etmiştir. HackIstanbul CTF yarışmasının ön elemesine katılan Batı Karadeniz takımlarının büyük bölümü yarı finale yükselmiş, Karaelmas (K4R43LM4S) takımı uluslararası ölçekte önemli bir derece elde etmiştir. Ayrıca STM tarafından düzenlenen Capture The Flag yarışmalarında da takımlar final aşamasına kadar yükselmiştir.
Program kapsamında Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından düzenlenen Cyber Anadolu CTF Programının Batı Karadeniz etkinliği Ajans koordinasyonunda gerçekleştirilmiş ve bölgedeki öğrencilerin ulusal siber güvenlik ekosistemi ile buluşması sağlanmıştır.
Eğitim ve Kapasite Geliştirme Faaliyetleri
Program kapsamında farklı liselerin katılımıyla “Siber Vatan: 0’dan 1’e” yazılım eğitimi düzenlenmiş ve öğrencilerin algoritma geliştirme, problem çözme ve programlama yetkinlikleri geliştirilmiştir. Bunun yanında öğrencilerin sektörle buluşmasını sağlamak amacıyla uluslararası konferanslar ve hacker etkinliklerine katılım organizasyonları gerçekleştirilmiştir.
2020 yılı itibarıyla zararlı yazılım analizi, web güvenliği ve kriptoloji alanlarında uzmanlaşma çalışmaları başlatılmış, üniversite öğrencilerinden oluşan takımlar kurulmuş ve çeşitli teknik projeler geliştirilmiştir. Pandemi döneminde ise eğitim faaliyetleri çevrim içi platformlar üzerinden sürdürülmüş; özellikle kriptoloji ve blockchain alanlarında eğitimler gerçekleştirilmiştir.
Ayrıca siber güvenlik alanındaki uzmanlarla öğrencileri bir araya getiren “Siber Vatan Çay Saati” etkinlikleri düzenlenmiş; siber istihbarat, gelişmiş siber tehditler, tehdit avcılığı ve dijital dönüşüm gibi konularda çevrim içi buluşmalar gerçekleştirilmiştir.
Türkiye Genelinde Yaygınlaşma ve Güncel Sonuçlar
Siber Vatan Programı, zaman içerisinde geliştirilerek Türkiye genelinde uygulanan bir siber güvenlik insan kaynağı geliştirme programına dönüşmüştür. Program kapsamında her yıl yaklaşık 800 öğrenci eğitim süreçlerine dahil edilmekte, değerlendirmeler sonucunda 200 öğrenci Bootcamp programına, yaklaşık 100–120 öğrenci ise Siber Vatan Takımlarına seçilmektedir.
Programın uygulandığı dönem boyunca:
Yaklaşık 390 öğrencinin siber güvenlik alanında istihdamına katkı sağlanmış,
10 teknoloji girişiminin ortaya çıkmasına destek verilmiş,
Ulusal ve uluslararası siber güvenlik yarışmalarında önemli başarılar elde edilmiştir.
Bu yönüyle Siber Vatan Programı, yalnızca bir eğitim programı olmanın ötesinde; nitelikli insan kaynağı yetiştiren, siber güvenlik ekosistemine katkı sağlayan ve teknoloji girişimlerinin ortaya çıkmasını destekleyen ulusal ölçekte bir kapasite geliştirme modeli olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.